Przemysł cukrowniczy, podobnie jak producenci buraka cukrowego, stoi dziś przed wieloma wyzwaniami. Sprostać im można jedynie poprzez współpracę oraz poszukiwanie nowych rozwiązań. Konferencja w Warszawie była doskonałą okazją do umocnienia tej wizji.
Autor: Michał Piśny
Konferencja przemysłu cukrowniczego
W dniach 22–23 maja w Warszawie odbyła się 37. Konferencja Techniczno-Surowcowo- Analityczna, zorganizowana przez Stowarzyszenie Techników Cukrowników. Tematem przewodnim tegorocznej edycji było hasło: „Cukier 4.0. Transformacja cyfrowa jako klucz do zrównoważonej przyszłości”. Wydarzenie stanowiło kontynuację nowej formuły zapoczątkowanej w ubiegłym roku, obejmującej panele konferencyjne, w tym sesje techniczno-surowcowe, analityczne oraz warsztaty technologiczne.
Główne zagadnienia poruszane podczas konferencji dotyczyły wdrażania technologii cyfrowych w obszarach techniki i technologii cukrownictwa, gospodarki surowcowej, agrotechniki buraka cukrowego oraz jakości w przemyśle cukrowniczym. W ramach poszczególnych referatów zaprezentowano kluczowe aspekty oraz wyzwania związane z cyfryzacją – zarówno szanse, jak i potencjalne zagrożenia, jakie niesie ze sobą transformacja przemysłu. Podczas konferencji przyznano wiele nagród i odznaczeń.
Podsumowanie kampanii w liczbach
Kampanię cukrowniczą 2024/25 podsumował w liczbach przewodniczący Zarządu Głównego STC, dr hab. Maciej Wojtczak prof. UŁ, który omówił i skonfrontował wiele wyników zebranych zarówno z przemysłu cukrowniczego, jak i od plantatorów buraka. Miniona kampania trwała rekordowe 165 dni. W Polsce w 2024 roku burak wysiano na areale 274 000 hektarów, co stanowi jeden z najwyższych wyników w ostatnich latach. Trend utrzymał się również w całej Unii Europejskiej – burak cukrowy uprawiano na powierzcni 1 484 000 ha, czyli o 6% większej niż rok wcześniej. W Polsce rośnie również systematycznie średnia powierzchnia plantacji (w 2024 roku – 10,5 ha), co sprzyja intensyfikacji produkcji i logistyce podczas zbioru i odbioru korzeni z pól. W 2024 roku zebrano średnio 67,2 t/ha buraków z biologicznym plonem cukru na poziomie 10,8 t/ha i polaryzacją 16,1%.
Patrząc przez pryzmat przemysłu cukrowniczego, rekord padł również w ilości wyprodukowanego cukru – 2 577 822 ton. Dziennie przerabiano 136 tys. t korzeni, co w przełożeniu na cukrownię stanowiło średnią wartość 8 tys. t. W przerobie utrzymano stały poziom strat fabrycznych na poziomie 2% przy stosunkowo niskim efekcie oczyszczania soków. Cukrownie ograniczyły także zużycie energii, co pozwoliło na obniżenie kosztów produkcji.
Głos plantatorów
Podczas konferencji głos w imieniu plantatorów zabrał Krzysztof Nykiel, prezes Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego, gratulując współpracy w obliczu rosnących wyzwań na rynku cukru.
– To bardzo budujące, że branża cukrownicza spotyka się w tak dużym gronie, poruszając przy tym wiele tematów, które dotyczą przemysłu cukrowniczego, ale i produkcji buraka cukrowego. Za nami wyjątkowy i historyczny rok, w którym wyprodukowaliśmy rekordową ilość cukru. To jednak duże wyzwanie, gdyż towar ten należy z zyskiem sprzedać. Rynek notuje tymczasem spadki, jakich od lat nie było – podkreślał.
Nie ma przemysłu bez surowca. Tym samym prezes Nykiel poruszył również temat aktualnej sytuacji w produkcji polowej buraka cukrowego, która nie napawa optymizmem, a kolejnych rosnących zagrożeń nie brakuje.
– Cena buraków cukrowych spadła średnio o 30%. W tym sezonie udało się zakontraktować u plantatorów surowiec, jednak jeśli sytuacja się nie zmieni, to obawiam się spadku produkcji i areału w kolejnych latach. Na domiar złego uprawa buraków staje się coraz trudniejsza dla rolników. W tym roku znaczne spustoszenie wyrządził szarek komośnik, którego nazwałbym szarańczą. Szkodnik spustoszył wiele pól nie tylko na wschodzie i w centralnej części Polski, ale również na Kujawach czy w Wielkopolsce. Brakuje rozwiązań chemicznych pozwalających na skuteczną walkę z tym agrofagiem – mówił prezes KZPBC.
W obliczu wielu wyzwań i problemów przemysł cukrowniczy musi łączyć siły i stawić czoła niełatwej sytuacji. To zagwarantuje utrzymanie płynności produkcji cukru i buraków cukrowych oraz pozwoli utrzymać bezpieczeństwo żywnościowe Polski i Unii Europejskiej.
– W całym łańcuchu dostaw, począwszy od plantatorów poprzez cukrowników, kończąc na dystrybucji, istotna jest współpraca. Tylko współpraca buduje i pozwoli uratować nasz przemysł, który jest obecnie na bardzo dużym, historycznym zakręcie – podsumował Krzysztof Nykiel.
