Światowe ceny cukru wzrosły we wrześniu 2026 roku o 6,1%, a indeks FAO osiągnął 114 punktów. To trzeci kolejny miesiąc podwyżek i najwyższy poziom wskaźnika od kwietnia 2025 roku. Rynek reaguje na prognozy mniejszej produkcji cukru w sezonie 2026/2027. Czy wzrost światowych cen może przełożyć się również na stawki za buraki cukrowe w Polsce?
Międzynarodowy rynek cukru ponownie znajduje się pod presją. Z najnowszego odczytu Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), opublikowanego 2 października, wynika, że światowy indeks cen cukru wzrósł we wrześniu do 114 punktów. W porównaniu z sierpniem oznacza to zwyżkę o 6,5 punktu, czyli 6,1%.
Główną przyczyną wzrostów są obawy o dostępność cukru w sezonie 2026/2027. Niekorzystne prognozy produkcji dotyczą między innymi Tajlandii i Indii, a intensywne opady utrudniają zbiory trzciny cukrowej w Brazylii. Również w Unii Europejskiej przewidywana jest mniejsza produkcja buraków cukrowych.
Światowe ceny cukru najwyższe od kwietnia 2025 roku
Wrześniowy wzrost był trzecim kolejnym miesięcznym zwiększeniem indeksu cen cukru FAO. Wskaźnik osiągnął 114 punktów, najwyższy poziom od kwietnia 2025 roku.
Warto wyjaśnić, że indeks FAO nie jest ceną cukru wyrażoną w dolarach czy euro za tonę. Pokazuje zmiany międzynarodowych notowań względem przyjętego okresu bazowego i pozwala obserwować dynamikę rynku.
Wzrost indeksu o 6,1% oznacza więc, że ceny uwzględniane w jego obliczaniu zwiększyły się średnio w takiej skali w ciągu miesiąca. Nie oznacza natomiast, że o identyczną wartość wzrosły ceny cukru w sklepach, na rynku unijnym czy w umowach zawieranych przez cukrownie.
Dla branży istotny jest przede wszystkim kierunek zmian. Po okresie presji na ceny cukru pojawiają się sygnały pogorszenia perspektyw światowej podaży.
Dlaczego cukier drożeje? Problemy w Brazylii, Indiach i Tajlandii
Według FAO głównym czynnikiem wspierającym wzrost cen są oczekiwania dotyczące ograniczonej dostępności cukru w sezonie 2026/2027.
Wśród najważniejszych przyczyn organizacja wymienia:
- Prognozowany spadek produkcji cukru w Tajlandii.
- Obawy o kondycję upraw trzciny cukrowej w Indiach.
- Opady poniżej normy oraz nasilające się zjawisko El Niño.
- Intensywne deszcze utrudniające zbiory w środkowo-południowej Brazylii.
- Zmniejszenie powierzchni uprawy buraka cukrowego w Unii Europejskiej.
- Niekorzystne warunki pogodowe dla europejskich plantacji.
Szczególne znaczenie ma sytuacja w Brazylii, która należy do najważniejszych producentów i eksporterów cukru na świecie. Intensywne opady w głównym regionie uprawy trzciny utrudniały prowadzenie zbiorów, ograniczając tempo dostaw surowca do zakładów przetwórczych.
W Indiach i Tajlandii większe znaczenie mają natomiast obawy o wielkość przyszłej produkcji. Rynek reaguje na prognozy jeszcze przed zakończeniem zbiorów, ponieważ przewidywana dostępność cukru wpływa na decyzje handlowe i wycenę kontraktów.
Mniejszy areał buraków cukrowych w Unii Europejskiej
Na światowe notowania wpływa również sytuacja europejskiego sektora cukrowniczego. FAO wskazuje, że ograniczenie powierzchni uprawy buraka cukrowego oraz niekorzystne warunki pogodowe podczas wegetacji mogą doprowadzić do zmniejszenia produkcji surowca w sezonie 2026/2027.
Dotyczy to również Polski, gdzie powierzchnia uprawy buraków cukrowych w 2026 roku zmniejszyła się do około 235 tys. ha, czyli o blisko 10% w porównaniu z poprzednim sezonem.
Niższy areał może ograniczyć ilość surowca dostępnego dla cukrowni, chociaż o ostatecznym wyniku produkcyjnym zdecydują również plony korzeni, polaryzacja i przebieg kampanii cukrowniczej.
Sytuacja w Unii Europejskiej jest zatem jednym z elementów szerszego obrazu rynku. Jeżeli produkcja cukru buraczanego okaże się niższa od oczekiwań, a jednocześnie ograniczona będzie dostępność cukru trzcinowego, presja na światowe ceny może się utrzymywać.
Czy wzrost cen cukru oznacza wyższe ceny buraków w Polsce?
Dla polskich plantatorów najważniejsze pozostaje pytanie, czy drożejący cukier przełoży się na ceny buraków cukrowych.
Nie ma tutaj bezpośredniej zależności. Wzrost indeksu FAO o 6,1% nie oznacza automatycznej podwyżki ceny buraków o taki sam procent.
Indeks FAO opisuje zmiany na rynku międzynarodowym, natomiast ceny surowca dostarczanego do polskich cukrowni wynikają z warunków kontraktacji.
Znaczenie mają między innymi ceny sprzedaży cukru osiągane przez producentów, koszty przerobu, sytuacja na rynku unijnym oraz zapisy umów zawieranych z plantatorami.
W części kontraktów ostateczne rozliczenie surowca jest powiązane z ceną sprzedaży cukru. W takich przypadkach sytuacja rynkowa może wpływać na końcową stawkę za buraki, jednak mechanizm zależy od konkretnej umowy i okresu przyjętego do rozliczenia.
Rosnące światowe ceny mogą poprawiać perspektywy branży cukrowniczej, ale nie gwarantują wyższych przychodów plantatorów.
Kontraktacja buraków na 2027 rok. Czy sytuacja na rynku wzmocni pozycję plantatorów?
Wzrost światowych cen cukru następuje w okresie, w którym w Polsce toczą się rozmowy dotyczące warunków kontraktacji buraków na 2027 rok.
Przykładem jest sytuacja plantatorów z rejonu Cukrowni Glinojeck. Jak informowaliśmy wcześniej na PPBC, podczas rozmów z Pfeifer & Langen Polska nie osiągnięto porozumienia w sprawie tabeli przeliczeniowej, od której ma zależeć ostateczna cena surowca.
Spór dotyczy mechanizmu powiązania należności za buraki ze średnią ceną sprzedaży cukru.
Wrześniowy wzrost indeksu FAO może być argumentem w dyskusji o perspektywach rynku, ale nie oznacza jeszcze trwałej poprawy warunków sprzedaży cukru w Unii Europejskiej.
Dla plantatorów kluczowe pozostają zapisy kontraktów, w tym cena gwarantowana, sposób rozliczania polaryzacji, zasady ustalania ceny ostatecznej oraz koszty związane z odbiorem i transportem surowca.
O tym, czy lepsza koniunktura światowa przełoży się na dochody gospodarstw, zdecydują więc nie tylko notowania, lecz także konkretne rozwiązania przyjęte przez producentów cukru.
Czy na świecie zabraknie cukru w sezonie 2026/2027?
Wrześniowy wzrost indeksu FAO nie oznacza, że na świecie już występuje niedobór cukru. Pokazuje przede wszystkim, że uczestnicy rynku obawiają się pogorszenia przyszłego bilansu podaży i popytu. Ceny reagują nie tylko na rzeczywistą produkcję, ale również na przewidywania dotyczące zbiorów, poziomu zapasów i dostępności cukru w handlu międzynarodowym.
Jeżeli zbiory trzciny w Brazylii przyspieszą, warunki pogodowe w Azji okażą się korzystniejsze, a ostateczne wyniki produkcji przewyższą prognozy, presja na ceny może osłabnąć. Z drugiej strony kolejne obniżki prognoz produkcyjnych mogą podtrzymywać wzrostowy kierunek notowań.
Duże znaczenie będą miały także decyzje eksportowe najważniejszych producentów. Nawet przy stosunkowo wysokiej światowej produkcji ograniczenie ilości cukru kierowanego na eksport może powodować napięcia na rynku.
Indeks cen żywności FAO również wzrósł
We wrześniu 2026 roku wzrost cen objął nie tylko cukier. Ogólny indeks cen żywności FAO osiągnął 136 punktów, zwiększając się o 1,5% względem sierpnia. Największą miesięczną zwyżkę spośród pięciu głównych grup towarowych odnotowano właśnie w przypadku cukru.
Indeks cen zbóż wzrósł o 5,1%, a olejów roślinnych o 0,9%. Jednocześnie indeks cen mięsa spadł o 1,1%, natomiast produktów mlecznych obniżył się o 0,1%.
Wzrost cen wielu surowców rolnych pokazuje, że globalny handel żywnością pozostaje podatny na zakłócenia logistyczne, ekstremalne warunki pogodowe i zmiany prognoz produkcji.
W przypadku cukru szczególnie ważne są wydarzenia w Brazylii, Indiach, Tajlandii i Unii Europejskiej, ponieważ zmiany podaży w tych regionach mogą silnie wpływać na międzynarodowe notowania.
Co dalej z cenami cukru w 2026 roku?
Najbliższe miesiące pokażą, czy wrześniowy wzrost był początkiem trwalszego trendu, czy jedynie reakcją na przejściowe problemy z podażą. Rynek będzie obserwował przede wszystkim tempo zbiorów trzciny w Brazylii, prognozy produkcji w Indiach i Tajlandii oraz wyniki kampanii cukrowniczych w Europie.
Dla polskich plantatorów równie ważne będą ceny sprzedaży cukru na rynku unijnym i przebieg negocjacji kontraktacyjnych na kolejny sezon.
Wrześniowy wzrost indeksu FAO o 6,1% jest istotnym sygnałem zmiany sytuacji na światowym rynku cukru. Nie przesądza jednak o tym, ile cukrownie zapłacą za buraki w Polsce.
Dopiero kolejne dane dotyczące produkcji, zapasów i cen sprzedaży cukru pozwolą ocenić, czy poprawa koniunktury okaże się trwała i czy będzie miała przełożenie na opłacalność uprawy buraka cukrowego.
Źródła: FAO – Food Price Index, dane za wrzesień 2026 roku; FAO – Food Price Index rises in September amid weather concerns and transport disruptions, 2.10.2026.
