„Nie dożynajcie naszej branży” – apeluje Krzysztof Nykiel, prezes Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego. Organizacja sprzeciwia się podwyższeniu podatku cukrowego, ostrzegając przed dalszym ograniczaniem uprawy buraków i możliwym zamykaniem cukrowni. Sejm uchwalił już ustawę przewidującą wyższe stawki od 2027 roku. Plantatorzy zwracają się teraz do prezydenta z prośbą o jej zawetowanie.
Polski sektor cukrowniczy mierzy się z trudną sytuacją ekonomiczną. Niskie ceny cukru, wysokie koszty produkcji i niekorzystne propozycje kontraktacyjne sprawiają, że część gospodarstw rozważa rezygnację z uprawy buraków cukrowych. Dodatkowe obawy branży budzi podwyższenie opłaty cukrowej, przewidziane w ustawie uchwalonej przez Sejm 22 października 2026 roku.
Głos w tej sprawie zabrał Krzysztof Nykiel, prezes Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego (KZPBC), występujący w imieniu organizacji reprezentującej, jak wskazał, około 30 tys. plantatorów. Jego zdaniem nowe obciążenia mogą negatywnie wpłynąć na krajowy przemysł cukrowniczy, a pośrednio również na sytuację rolników dostarczających buraki do cukrowni.
Krzysztof Nykiel: „Mamy najniższe ceny cukru od lat”
Prezes KZPBC podkreśla, że propozycja podwyższenia podatku cukrowego pojawia się w szczególnie trudnym momencie dla całego sektora.
Mamy najniższe ceny cukru od lat. Mamy najwyższe koszty chyba na świecie produkcji buraka cukrowego, produkcji cukru
– mówi Krzysztof Nykiel.
W jego ocenie kolejne obciążenia mogą pogłębić problemy branży, która już obecnie mierzy się z presją na ceny surowca i rosnącymi kosztami prowadzenia działalności.
Rząd dokłada nam dodatkową daninę. Dokłada nam podwyższenie podatku cukrowego, który znowu negatywnie wpłynie na produkcję cukru w Polsce
– ostrzega prezes KZPBC.
Organizacja obawia się, że wyższa opłata od napojów może ograniczyć zapotrzebowanie na cukier wykorzystywany przez krajowych producentów. W dalszej perspektywie, zdaniem związku, mogłoby to wpłynąć na wielkość produkcji w cukrowniach oraz ilość surowca kontraktowanego od plantatorów.
Nie oznacza to jednak, że podwyżka automatycznie doprowadzi do spadku produkcji buraków. Rzeczywista skala jej wpływu będzie zależała między innymi od reakcji producentów napojów, zachowań konsumentów i sytuacji na rynku cukru.
„Nie dożynajcie naszej branży”. Apel do rządu i parlamentarzystów
W swojej wypowiedzi Krzysztof Nykiel bezpośrednio zwrócił się do przedstawicieli władz państwowych, wzywając ich do rezygnacji z podwyższenia opłaty cukrowej.
Dlatego apeluję do rządu, apeluję do posłów, apeluję do panów senatorów, do państwa senatorów o to, żeby z tego złego pomysłu, z tej dodatkowej znowu daniny zrezygnowali
– mówi prezes KZPBC.
Następnie skierował do polityków szczególnie mocne słowa:
Proszę państwa, nie dożynajcie naszej branży
– Krzysztof Nykiel, prezes KZPBC.
Sprzeciw organizacji nie jest nowym stanowiskiem. Już 2 lipca 2026 roku Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego wspólnie ze Związkiem Producentów Cukru w Polsce opublikował oficjalne stanowisko dotyczące proponowanych zmian.
Obie organizacje wnioskowały wówczas o odrzucenie projektu ustawy w całości, argumentując, że podwyższenie opłaty może pogorszyć sytuację krajowego przemysłu cukrowniczego, producentów napojów, plantatorów i konsumentów.
Plantatorzy zastanawiają się, czy siać buraki w 2027 roku
Jedną z najważniejszych obaw przedstawianych przez prezesa KZPBC jest możliwość dalszego zmniejszania powierzchni uprawy buraków cukrowych w Polsce.
W 2026 roku areał buraków wynosi około 235 tys. ha, czyli o blisko 10% mniej niż w poprzednim sezonie. Jednocześnie producenci cukru i organizacje plantatorskie prowadzą rozmowy dotyczące warunków kontraktacji na 2027 rok.
Już dziś wielu rolników zastanawia się nad tym, co zrobić w przyszłym roku, czy buraki posiać. Ceny proponowane przez producentów są na dramatycznie niskim poziomie
– podkreśla Krzysztof Nykiel.
Przykładem napięć w branży są negocjacje cen buraków cukrowych na 2027 rok prowadzone przez przedstawicieli plantatorów z rejonu Cukrowni Glinojeck z Pfeifer & Langen Polska. Strony nie osiągnęły porozumienia w sprawie tabeli przeliczeniowej, od której ma zależeć ostateczna cena surowca.
Zdaniem KZPBC podwyższenie podatku cukrowego może dodatkowo osłabić ekonomiczne podstawy produkcji buraków.
To się skończy znowu zmniejszeniem areału uprawy buraka cukrowego w Polsce
– przewiduje Nykiel.
O tym, czy powierzchnia zasiewów rzeczywiście ponownie się zmniejszy, zdecydują jednak przede wszystkim warunki kontraktacji, koszty produkcji i spodziewana opłacalność uprawy.
Podatek cukrowy od 2027 roku. Jakie zmiany uchwalił Sejm?
22 października 2026 roku Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym, przewidującą podwyższenie stawek opłaty cukrowej oraz rozszerzenie katalogu produktów nią objętych. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, pod warunkiem zakończenia procesu legislacyjnego.
Najważniejsze zmiany obejmują:
| Rodzaj opłaty | Dotychczasowa stawka | Nowa stawka |
|---|---|---|
| Część stała za litr napoju | 0,50 zł | 0,70 zł |
| Część zmienna za każdy gram cukru powyżej 5 g/100 ml | 0,05 zł | 0,10 zł |
| Dodatek kofeiny lub tauryny za litr napoju | 0,10 zł | 1,00 zł |
| Maksymalna opłata za litr napoju | 1,20 zł | 1,80 zł |
Ustawa przewiduje także objęcie opłatą kolejnych kategorii produktów, w tym wybranych napojów z dodatkiem substancji słodzących oraz koncentratów do przygotowywania napojów. Dla koncentratów przewidziano odrębną stawkę wynoszącą 3 zł za litr lub kilogram produktu.
Warto podkreślić, że podatek cukrowy nie jest opłatą nakładaną bezpośrednio na plantatorów buraków ani na każdą tonę cukru wyprodukowanego w cukrowni.
Dotyczy określonych napojów i innych produktów objętych przepisami. Obawy przedstawicieli branży wynikają więc z możliwego pośredniego wpływu wyższych opłat na zapotrzebowanie na cukier i sytuację jego producentów.
Dlaczego rząd chce podwyższyć podatek cukrowy?
Ministerstwo Finansów uzasadnia zmiany potrzebą ograniczania spożycia słodzonych napojów i przeciwdziałania problemom zdrowotnym związanym z nadmiernym spożyciem cukru.
Według założeń rządowych wyższe opłaty mają zachęcać producentów do ograniczania zawartości cukru w napojach, a konsumentów do wybierania produktów o korzystniejszym składzie.
Zmiany mają również zwiększyć wpływy do Narodowego Funduszu Zdrowia o około 1,3 mld zł rocznie. Środki te mają być przeznaczane między innymi na profilaktykę, edukację zdrowotną i leczenie chorób związanych z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi.
Inaczej skutki proponowanych rozwiązań oceniają organizacje reprezentujące producentów cukru i plantatorów. Ich zdaniem wzrost obciążeń może osłabić konkurencyjność krajowych przedsiębiorstw i ograniczyć zapotrzebowanie na cukier.
Spór dotyczy więc zarówno przewidywanych korzyści zdrowotnych, jak i potencjalnych konsekwencji gospodarczych nowych przepisów.
Polska ma 17 cukrowni. Krzysztof Nykiel ostrzega przed ich zamykaniem
W swojej wypowiedzi prezes KZPBC przypomniał o znaczeniu polskiego przemysłu cukrowniczego dla gospodarki.
Jesteśmy trzecim producentem cukru w Europie. Mamy 17 pięknych, zmodernizowanych cukrowni, w których produkujemy cukier najwyższej jakości. Jesteśmy bardzo dużą konkurencją dla producentów cukru z Europy Zachodniej
– zaznacza Krzysztof Nykiel.
Związek wskazuje, że funkcjonowanie sektora ma znaczenie nie tylko dla gospodarstw dostarczających buraki, ale także dla pracowników zakładów przetwórczych oraz przedsiębiorstw współpracujących z cukrowniami.
Produkcja cukru to nie tylko plantatorzy, to pracownicy cukrowni, to firmy współpracujące również z cukrowniami. To są, proszę państwa, setki tysięcy ludzi, którzy utrzymują się z tego
– mówi prezes KZPBC.
W jego ocenie dalsze pogarszanie warunków ekonomicznych może zagrozić funkcjonowaniu części zakładów.
Dokładanie dodatkowych zobowiązań doprowadzi do wygaszania znowu kolejnych cukrowni
– ostrzega Nykiel.
Przyszłość polskiego sektora zależy również od sytuacji na europejskim i światowym rynku cukru, w tym zmian podaży, wielkości zapasów i cen sprzedaży cukru. Czynniki te wpływają na rentowność zakładów, a pośrednio także na warunki proponowane plantatorom.
Sejm uchwalił podwyżkę podatku cukrowego. Co dalej z ustawą?
Ustawa o podwyższeniu opłaty cukrowej została uchwalona przez Sejm 22 października 2026 roku. Za jej przyjęciem głosowało 233 posłów, przeciw było 76, natomiast 128 wstrzymało się od głosu. 23 października ustawę przekazano prezydentowi i marszałkowi Senatu. W Senacie została skierowana do Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, która rozpatrywała ją 26 października.
Na dzień 27 października 2026 roku proces legislacyjny nie został jeszcze zakończony. Ustawa wymaga dalszego rozpatrzenia przez Senat, a następnie zakończenia procedury ustawodawczej. Planowany termin wejścia nowych stawek w życie to 1 stycznia 2027 roku.
Krzysztof Nykiel apeluje do prezydenta o weto
Kończąc swoje wystąpienie, prezes KZPBC zwrócił się bezpośrednio do prezydenta, prosząc o zawetowanie ustawy.
Apelujemy z tego miejsca do Pana Prezydenta. Panie Prezydencie, prosimy o weto w tej złej ustawie dla Polaków, dla rolników, dla pracowników, dla całego przemysłu, dla konsumentów również
– Krzysztof Nykiel, prezes KZPBC.
Przedstawiciel plantatorów zaznaczył również, że według uzyskanych przez niego informacji Ministerstwo Rolnictwa sprzeciwia się podwyższeniu opłaty cukrowej. KZPBC podtrzymuje stanowisko, zgodnie z którym dalsze obciążanie sektora może pogłębić problemy ekonomiczne producentów cukru i gospodarstw uprawiających buraki.
Ostateczny wpływ nowych przepisów na polski przemysł cukrowniczy pozostaje jednak trudny do określenia. Zależeć będzie między innymi od reakcji producentów napojów, zmian konsumpcji, sytuacji na europejskim rynku cukru oraz warunków kontraktacji buraków w kolejnych sezonach.
