Burak cukrowy należy do roślin wyjątkowo dobrze wykorzystujących nawożenie organiczne. Plantacje prowadzone na stanowiskach regularnie nawożonych obornikiem często osiągają wyższe plony, lepiej znoszą suszę i budują bardziej wyrównane korzenie.
Problem polega jednak na tym, że wielu rolników nadal stosuje obornik bez dokładnego planu. Zbyt mała ilość nie daje pełnego efektu, ale również nadmierne dawki mogą powodować problemy z jakością technologiczną buraka.
Dlatego odpowiedź na pytanie ile obornika pod buraki cukrowe? zależy od kilku bardzo ważnych czynników.
Najczęściej stosuje się od 25 do 40 ton na hektar
W praktyce większość gospodarstw stosuje pod buraki od około 25 do 40 ton dobrze przefermentowanego obornika na hektar. Taka dawka zwykle pozwala poprawić strukturę gleby, dostarczyć składników pokarmowych i zwiększyć zawartość próchnicy.
Na słabszych stanowiskach lub glebach o niskiej zawartości materii organicznej część rolników decyduje się na wyższe dawki. Trzeba jednak pamiętać, że nadmierne nawożenie organiczne może prowadzić do zbyt dużej dostępności azotu.
A to już bezpośrednio wpływa na jakość technologiczna korzeni.
Dlaczego burak tak dobrze reaguje na obornik?
Obornik działa znacznie szerzej niż zwykły nawóz mineralny. Oprócz składników pokarmowych poprawia:
- strukturę gleby,
- zdolność zatrzymywania wody,
- aktywność biologiczną,
- napowietrzenie ziemi,
- rozwój systemu korzeniowego.
Burak cukrowy tworzy bardzo głęboki korzeń i potrzebuje dobrze przygotowanego stanowiska. Gleby regularnie nawożone obornikiem zwykle są bardziej pulchne i mniej podatne na zaskorupienie.
To właśnie dlatego plantacje prowadzone po nawożeniu organicznym często lepiej radzą sobie podczas okresowych susz.
Najlepiej stosować obornik jesienią
W większości gospodarstw obornik pod buraki stosuje się jesienią przed orką zimową. To rozwiązanie pozwala na stopniowy rozkład materii organicznej i lepsze wykorzystanie składników pokarmowych przez rośliny.
Jesienne nawożenie ogranicza także ryzyko problemów z nadmiernym uwalnianiem azotu wiosną.
Burak cukrowy bardzo źle reaguje na świeży obornik stosowany bezpośrednio przed siewem. Nadmiar łatwo dostępnego azotu może prowadzić do:
- zbyt intensywnego wzrostu liści,
- opóźnienia dojrzewania,
- spadku zawartości cukru,
- większej podatności na choroby,
- problemów z przechowywaniem korzeni.
Dlatego doświadczeni plantatorzy unikają wiosennego stosowania świeżego obornika pod buraki.
Nie każdy obornik działa tak samo
Ogromne znaczenie ma również rodzaj nawozu organicznego. Obornik bydlęcy najczęściej uznawany jest za najlepszy pod buraki cukrowe, ponieważ działa stabilnie i poprawia strukturę gleby.
Obornik świński zawiera zwykle więcej azotu i szybciej się rozkłada, dlatego wymaga większej ostrożności przy ustalaniu dawek.
Z kolei obornik kurzy jest bardzo skoncentrowany i przy niewłaściwym stosowaniu może powodować nadmierne zasolenie gleby oraz problemy z jakością buraka.
Dlatego dawki zawsze powinny być dostosowane do rodzaju nawozu i zasobności stanowiska.
Nadmiar azotu może obniżyć polaryzację
Wielu rolników popełnia błąd polegający na łączeniu wysokich dawek obornika z intensywnym nawożeniem mineralnym azotem.
Efekt często wygląda dobrze latem. Plantacja jest ciemnozielona i buduje ogromną masę liści. Problem pojawia się jesienią podczas odbioru w cukrowni.
Buraki zawierają wtedy mniej cukru i więcej substancji utrudniających przerób technologiczny.
Dlatego po zastosowaniu obornika bardzo ważne jest odpowiednie ograniczenie nawożenia azotowego. Nowoczesna technologia uprawy opiera się na bilansowaniu składników pokarmowych, a nie na maksymalnych dawkach nawozów.
Obornik pomaga podczas suszy
Jedną z największych zalet nawożenia organicznego jest poprawa gospodarki wodnej gleby. To szczególnie ważne dziś, gdy buraki coraz częściej cierpią z powodu niedoboru opadów.
Gleby bogate w próchnicę potrafią zatrzymywać znacznie więcej wilgoci. Dzięki temu rośliny dłużej utrzymują aktywność podczas wysokich temperatur.
Plantacje prowadzone po regularnym nawożeniu obornikiem często dużo lepiej znoszą kilka tygodni bez deszczu niż pola ubogie w materię organiczną.
W praktyce różnice w kondycji roślin bywają bardzo wyraźne już w środku lata.
Ważne jest równomierne rozrzucenie nawozu
Aby obornik działał efektywnie, musi zostać równomiernie rozprowadzony na całym polu. Nierówne rozrzucenie powoduje lokalne przenawożenie lub niedobory składników.
Na fragmentach z nadmiarem azotu buraki często rosną zbyt bujnie i później dojrzewają. Z kolei miejsca z małą ilością nawozu mogą wyraźnie odstawać wzrostem.
Coraz więcej gospodarstw wykorzystuje nowoczesne rozrzutniki pozwalające dokładniej kontrolować dawkę i równomierność aplikacji.
Obornik nie zastąpi całego nawożenia
Choć nawożenie organiczne daje ogromne korzyści, nie oznacza to rezygnacji z nawozów mineralnych. Burak cukrowy nadal potrzebuje odpowiedniego zaopatrzenia w:
- fosfor,
- potas,
- magnez,
- bor,
- siarkę.
Najlepsze efekty daje połączenie nawożenia organicznego z precyzyjnie dobranym nawożeniem mineralnym opartym na analizie gleby.
Doświadczeni plantatorzy coraz częściej traktują obornik jako element budowania długoterminowej żyzności stanowiska, a nie wyłącznie źródło azotu.
Coraz więcej gospodarstw wraca do nawożenia organicznego
Jeszcze kilka lat temu część rolników ograniczała stosowanie obornika ze względu na koszty transportu i pracy. Dziś sytuacja zaczyna się zmieniać.
Rosnące problemy z suszą, pogarszająca się struktura gleby i wysokie ceny nawozów mineralnych sprawiają, że nawożenie organiczne ponownie zyskuje ogromne znaczenie.
Plantatorzy buraka coraz częściej zauważają, że dobrze utrzymana gleba z wysoką zawartością próchnicy daje przewagę nie tylko w jednym sezonie, ale przez wiele kolejnych lat uprawy.
