Jak ograniczyć straty podczas wykopków i przygotować buraki do przechowywania? 30 września na polach KOM-ROL Kobylniki odbył się pokaz zbioru buraków cukrowych. Plantatorzy mogli porównać pracę kombajnów ogławiających i zobaczyć zbiór w systemie odliściającym. Wydarzenie było również okazją do rozmowy o tegorocznych plonach, polaryzacji oraz cenach proponowanych plantatorom.
30 września 2026 roku w Kobylnikach, w rejonie działania Cukrowni Kruszwica, odbył się pokaz zbioru buraków cukrowych. Wydarzenie na polach KOM-ROL Kobylniki zorganizowały Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego oraz Związek Plantatorów Buraka Cukrowego w Bydgoszczy.
W programie znalazły się m.in. porównanie pracy kombajnów ogławiających oraz pokaz kopania buraków w systemie odliściającym. Uczestnicy mogli również zobaczyć odwóz buraków, formowanie pryzm i załadunek. Częścią spotkania był także wykład prof. dr. hab. Jacka Przybyła.
Pokaz zbioru buraków w Kobylnikach
Pokazy tego typu są organizowane cyklicznie. Jak wyjaśniał Krzysztof Nykiel, prezes Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego, ich celem jest prezentowanie plantatorom nowych rozwiązań i kierunków związanych ze zbiorem oraz odbiorem buraków cukrowych.
Jednym z najważniejszych tematów tegorocznego spotkania był sposób przygotowania korzeni podczas zbioru. Na polu można było porównać różne rozwiązania i obserwować pracę maszyn w rzeczywistych warunkach.
Odliścianie buraków ma ograniczyć straty podczas zbioru
Podczas pokazu szczególną uwagę poświęcono systemowi odliściania buraków cukrowych. W odróżnieniu od tradycyjnego ogławiania rozwiązanie ma pozwalać na pozostawienie większej części korzenia podczas zbioru.
Według Krzysztofa Nykiela zastosowanie tej technologii może przede wszystkim ograniczyć straty powstające podczas wykopków.
Propagujemy system odliściania buraków, który pozwala na mniejsze straty podczas wykopków, na większą ilość wykopanych buraków, jak również na lepsze przechowywanie tych buraków po zbiorze
– mówił prezes KZPBC.
Znaczenie ma więc nie tylko sama ilość zebranego surowca. Nykiel zwracał uwagę również na późniejsze składowanie korzeni. Jego zdaniem buraki odliścione lepiej się przechowują, co jest istotne zwłaszcza wtedy, gdy pomiędzy wykopaniem a odbiorem surowca przez cukrownię mija więcej czasu.
Trudny sezon dla buraków. Plony i polaryzacja słabsze
Pokaz w Kobylnikach był również okazją do podsumowania sytuacji na plantacjach. Według Krzysztofa Nykiela obecny sezon jest trudny zarówno pod względem plonowania buraków cukrowych, jak i polaryzacji, czyli zawartości cukru w korzeniach.
Jedną z głównych przyczyn gorszych wyników ma być susza. Jej wpływ na plantacje nie był jednak jednakowy w całym kraju.
Susza niestety w Polsce zrobiła swoje. W różnych rejonach kraju różnie to wygląda, ale generalnie będzie to rok zdecydowanie gorszy niż rok poprzedni
– ocenił Krzysztof Nykiel.
Ostateczne wyniki będą zależały od regionu i przebiegu dalszej części kampanii, jednak z informacji przedstawionych podczas spotkania wynika, że tegoroczne rezultaty mogą być słabsze od ubiegłorocznych.
Produkcja cukru może być niższa o 250–300 tys. ton
Słabsze wyniki na plantacjach mogą przełożyć się również na ilość cukru wyprodukowanego w Polsce.
Według szacunków przedstawionych przez prezesa KZPBC produkcja cukru w Polsce może być w tym roku niższa o około 250–300 tys. ton.
To znacząca różnica, szczególnie w kontekście sytuacji na europejskim rynku. Nykiel wskazuje bowiem, że problem niższej produkcji nie dotyczy wyłącznie Polski.
Plantatorzy niezadowoleni z proponowanych cen buraków
Obok plonów i polaryzacji jednym z najważniejszych tematów dla plantatorów pozostaje ekonomika produkcji. Krzysztof Nykiel zwraca uwagę, że przedstawiane obecnie propozycje cenowe są dalekie od oczekiwań producentów buraków cukrowych.
Według prezesa KZPBC w wielu przypadkach proponowane warunki nie pozwalają na pokrycie kosztów produkcji. Plantatorzy liczą więc na dalsze negocjacje i poprawę oferowanych warunków.
Liczymy na to, że podczas tych rozmów jednak ten poziom cenowy dla plantatorów zostanie uzyskany większy, bo w innym przypadku plantatorzy mogą niestety wycofywać się z uprawy lub częściowo ją zawieszać
– podkreślił Krzysztof Nykiel.
Ograniczenie powierzchni zasiewów byłoby kolejnym wyzwaniem dla krajowej produkcji cukru. Decyzje dotyczące następnego sezonu będą więc zależały nie tylko od wyników tegorocznych zbiorów, ale również od warunków ekonomicznych zaproponowanych plantatorom.
Czy ceny cukru pójdą w górę?
Pewną nadzieję plantatorzy wiążą z sytuacją na europejskim rynku cukru. Krzysztof Nykiel zwraca uwagę na pierwsze oznaki wzrostów cen oraz spodziewaną niższą produkcję.
Według przedstawionych przez niego szacunków niedobór produkcji cukru w Europie może w tym roku sięgnąć około 3 mln ton. W ocenie prezesa KZPBC mniejsza dostępność cukru na rynku może sprzyjać wzrostowi jego ceny.
Nie oznacza to jednak automatycznie określonego wzrostu stawek otrzymywanych przez wszystkich plantatorów. Znaczenie mają warunki zapisane w poszczególnych umowach kontraktacyjnych.
Nykiel wskazuje, że w części z nich funkcjonuje mechanizm podziału nadwyżki uzyskanej ze sprzedaży cukru. Jeżeli więc ceny cukru wzrosną, plantatorzy objęci takimi rozwiązaniami mogą otrzymać z tego tytułu dodatkowe środki.
Zbiór buraków to nie tylko wydajność kombajnu
Pokaz w Kobylnikach zwrócił uwagę na kilka elementów, które decydują o końcowym wyniku produkcji buraków. Ważna jest nie tylko wydajność samego kombajnu, ale również ograniczenie strat korzeni, sposób ich przygotowania, późniejsze formowanie pryzmy oraz warunki przechowywania przed odbiorem.
W obecnym sezonie kwestie technologiczne łączą się jednak z trudniejszą sytuacją na plantacjach. Słabsze plony, niższa polaryzacja oraz niepewność dotycząca cen buraków sprawiają, że wynik tegorocznej kampanii będzie dla plantatorów szczególnie istotny.
Pokaz w Kobylnikach pozwolił natomiast zobaczyć w praktyce rozwiązania, które mają pomóc ograniczyć straty już na ostatnim etapie produkcji – podczas zbioru i przygotowania korzeni do odbioru.
