Europejski sektor buraka cukrowego stoi dziś wobec fundamentalnych wyzwań. Podczas majowych posiedzeń Międzynarodowej Konfederacji Europejskich Plantatorów Buraka (CIBE) uwaga uczestników koncentrowała się przede wszystkim na przyszłości branży.
Autor: Rafał Strachota, Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego
Przyszłość europejskiego sektora buraka cukrowego
Walne Zgromadzenie oraz posiedzenie Zarządu CIBE, które odbyły się 20 maja 2026 r. w Brukseli, przebiegały w atmosferze narastających napięć gospodarczych i regulacyjnych. Uczestnicy zaznaczali, że obecne problemy sektora nie mają charakteru przejściowego, lecz są konsekwencją długotrwałych procesów – liberalizacji rynku, zmian w polityce handlowej oraz rosnących ograniczeń produkcyjnych. W trakcie obrad dominowało przekonanie, że konieczna jest korekta dotychczasowego podejścia na poziomie unijnym. Wielu delegatów wskazywało, że bez skutecznych mechanizmów stabilizujących rynek i zwiększających przewidywalność dochodów produkcja buraka cukrowego w Europie będzie stopniowo tracić na znaczeniu.
Guillaume Gandon nowym prezesem CIBE
Ważnym elementem spotkania był wybór nowego prezesa CIBE. Funkcję tę objął Guillaume Gandon – francuski plantator buraka cukrowego, od lat zaangażowany w działalność struktur krajowych i europejskich. Jego sylwetka to przykład dobrego połączenia praktyki rolniczej i doświadczenia w polityce branżowej.
Fot. T. Masson
Guillaume Gandon prowadzi gospodarstwo rolne w regionie Hauts-de-France, a jednocześnie aktywnie uczestniczy w pracach organizacji reprezentujących plantatorów – zarówno we Francji, jak i na poziomie międzynarodowym. W strukturach CIBE przez ostatnie lata kierował Komitetem Ekonomicznym, co oznacza, że współtworzył najważniejsze stanowiska organizacji dotyczące rynku cukru, WPR i handlu międzynarodowego.
Uczestnicy spotkania zwracali uwagę, że jego wybór nie jest przypadkowy – sektor potrzebuje dziś lidera, który potrafi łączyć znajomość realiów produkcji z kompetencjami negocjacyjnymi na poziomie unijnym. Jednocześnie wyraźnie podkreślano, że rola nowego prezesa będzie polegała przede wszystkim na realizacji określonego programu działań, a nie na wprowadzaniu zmian personalnych jako celu samego w sobie.
Zdaję sobie sprawę, jak ogromne zadanie stoi przed nami, w czasie, gdy sektor buraka cukrowego zmaga się z nierównowagami rynkowymi i rosnącym ryzykiem geopolitycznym. Moim celem jako prezesa CIBE jest doprowadzenie do rzeczywistej odbudowy europejskiej polityki cukrowej
– mówił w swoim wystąpieniu Guillaume Gandon.
Nowy prezes CIBE podkreślał również, że będzie wspierał tworzenie solidnej polityki cukrowej UE, opartej na mechanizmach bezpieczeństwa europejskich plantatorów i równych warunkach współzawodnictwa z konkurentami z państw trzecich.
Na wiceprezesa CIBE wybrano Holendra Arwina Bosa. Natomiast funkcję przewodniczącego Komisji Technicznej i Kontroli Odbioru CIBE (TRCC) będzie w dalszym ciągu pełnił Krzysztof Nykiel.
Europejski rynek cukru wymaga interwencji
Z przebiegu dyskusji wynikało jednoznacznie, że głównym problemem sektora pozostaje destabilizacja rynku cukru. Przedstawiciele organizacji krajowych wskazywali, że obecne poziomy importu i mechanizmy handlowe prowadzą do nadmiernej presji na ceny, a tym samym ograniczają opłacalność produkcji. Szczególnie krytycznie oceniano wpływ instrumentów takich jak uszlachetnianie czynne, które zwiększają podaż cukru po cenach światowych.
Jednocześnie zwracano uwagę, że kumulacja koncesji handlowych w ramach kolejnych umów międzynarodowych systematycznie osłabia pozycję europejskich producentów. W wystąpieniach delegatów wyraźnie wybrzmiewał postulat przywrócenia równowagi w relacjach handlowych oraz zapewnienia rzeczywistych warunków konkurencji.
Ograniczenia w ochronie roślin zagrażają produkcji buraka cukrowego
Drugim, kluczowym tematem była dostępność środków produkcji, zwłaszcza środków ochrony roślin. Uczestnicy spotkania podkreślali, że ograniczenia regulacyjne w tym obszarze prowadzą do narastających trudności technologicznych i zwiększają ryzyko produkcyjne. W wielu krajach członkowskich sytuacja ta zaczyna wpływać na decyzje dotyczące areału upraw. Do tego problemu odniósł się również nowy prezes, wskazując, że utrzymanie odpowiednich narzędzi ochrony upraw jest jednym z kluczowych warunków stabilności sektora.
WPR po 2027 roku a przyszłość uprawy buraka cukrowego
W trakcie obrad wielokrotnie akcentowano, że przyszłość sektora zależy od najbliższych decyzji politycznych. Szczególne znaczenie przypisywano reformie Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r., kierunkowi polityki handlowej UE oraz potencjalnemu rozszerzeniu Unii. W kontekście tych wyzwań pojawiało się przekonanie, że sektor potrzebuje bardziej spójnej i długofalowej strategii, która zapewni stabilność i przewidywalność warunków gospodarowania.
Mapa drogowa CIBE dla europejskiego sektora cukru
W konkluzjach majowych spotkań wyraźnie zaznaczono również potrzebę uporządkowania i wzmocnienia działań organizacji w kolejnych latach. Przyjęta przez CIBE „mapa drogowa” na najbliższy okres ma koncentrować się przede wszystkim na obszarach kluczowych dla stabilności sektora. Wśród najważniejszych zadań wskazywanych przez przedstawicieli organizacji znajdują się działania na rzecz wzmocnienia pozycji plantatorów w łańcuchu wartości, poprawy funkcjonowania rynku cukru oraz zapewnienia większej spójności polityki handlowej Unii Europejskiej.
Najważniejsze działania CIBE na najbliższe lata
Równie istotnym elementem jest dalsza aktywność w zakresie dostępu do środków produkcji i rozwiązań agronomicznych, które pozwolą utrzymać konkurencyjność europejskich gospodarstw. Podkreślano również konieczność intensyfikacji dialogu z instytucjami unijnymi w kontekście przygotowań do reformy WPR po 2027 r., a także monitorowania wpływu nowych umów handlowych na sektor cukru. W praktyce oznacza to, że najbliższe lata będą dla CIBE okresem wzmożonego zaangażowania na poziomie europejskim – nie tylko w obronę interesów plantatorów, ale także w budowanie długofalowej strategii dla całej branży.
