Pod takim hasłem odbyło się tegoroczne posiedzenie Komisji Technicznej i Kontroli Odbioru Surowca (TRCC) Międzynarodowej Konfederacji Europejskich Plantatorów Buraków Cukrowych (CIBE), które miało miejsce w Malmö (17–18.10.2024).
Autor: Agnieszka Andrusiak, Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego
Gospodarzem spotkania był Szwedzki Związek Plantatorów Buraka Cukrowego Betodlarna, a przewodniczył mu Krzysztof Nykiel. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 100 przedstawicieli plantatorów buraków cukrowych z całej Europy, a program obrad obejmował zarówno kwestie techniczne, jak i strategiczne, związane z przyszłością sektora buraków cukrowych.
Spotkanie otworzyły słowa powitalne przewodniczącego TRCC, Krzysztofa Nykiela oraz Jacoba Benneta, prezesa Betodlarna. Następnie Ida Lindell, sekretarz generalna Betodlarna, przedstawiła szczegółowy obraz szwedzkiego sektora buraków cukrowych. Burak w tym kraju uprawia 940 plantatorów na powierzchni 27 700 ha, co daje produkcję cukru wynoszącą 300 000 ton rocznie. Średni uzyskiwany plon cukru to ok. 12,5 t/ha przy średniej polaryzacji na poziomie 17,3%. Średnia powierzchnia plantacji wynosi 27 ha. W Szwecji znajduje się jedna cukrownia – Ortofta – należąca do koncernu Nordic Sugar. Wszyscy plantatorzy są członkami Związku i płacą roczną składkę w wysokości 135 euro + 13,5 euro za każdy hektar uprawianych buraków.
Kluczowe wyzwanie: ochrona upraw
Pierwsza sesja skupiła się na problemach związanych z ochroną upraw w kontekście ograniczonej dostępności chemicznych środków ochrony roślin. Alex Krick (CIBE) zaprezentował aktualne informacje dotyczące substancji czynnych. Plantatorzy odnotowali uszczuplenie zasobów środków ochrony roślin o ponad 35 substancji czynnych, a ostatnią wycofaną substancją był triflusulfuron metylu. Nie zapowiada się, aby w najbliższym czasie pojawiły nowe substancje, które będą równie skuteczne jak te stosowane dotychczas. W wielu krajach trwają intensywne prace i prowadzone są liczne projekty badawczo-rozwojowe mające na celu pomoc plantatorom w ograniczeniu zużycia środków ochrony roślin.
Omawiano innowacyjne projekty walki z agrofagami jak np. cyfrowy monitoring mszyc czy stosowanie przeciw mszycom mieszanek cząsteczek zapachowych z roślin, które mają na celu modyfikację zachowania szkodników i ochronę upraw. Eksperci podkreślili, że mimo postępów technologicznych nadal istnieją wyzwania związane z kontrolą szkodników i chwastów. Rozwój nowych technologii, takich jak robotyka czy zintegrowane metody zwalczania, jest obiecujący, jednak te rozwiązania wymagają dalszych badań.
Niestety konkretne rozwiązania są potrzebne w ochronie buraka przed agrofagami natychmiast, a ten rozwój jest zbyt powolny.
Postępy w hodowli
Podczas drugiej sesji omówiono postępy w hodowli buraków cukrowych oraz poprawie praktyk agronomicznych. Henning Ebmeyer z KWS wskazał, czego można oczekiwać od rozwoju hodowli. Przede wszystkim działania są skierowane na uzyskanie tolerancji na syndrom niskiej zawartości cukru (SBR) oraz gumowatość korzenia (RTD). Cały czas trwają również prace nad ulepszaniem odmian odpornych na chwościk buraka. Ebmeyer przekazał, że dostępne są rozwiązania genetyczne do ograniczania rozwoju chwościka buraka, ale by działały najskuteczniej należy je łączyć z innymi środkami. Zintegrowane zarządzanie ochroną przed chwościkiem polega na wykorzystaniu odmian odpornych w połączeniu ze stosowaniem odpowiedniej agrotechniki, monitoringu upraw, a także fungicydów we właściwym czasie.
Zrównoważony rozwój sektora
Działania sektora buraków cukrowych na rzecz klimatu i zrównoważonego rozwoju były kluczowym tematem sesji trzeciej. Alexis Patry (Association de Recherche Technique Betteravière) omówił potencjał rolnictwa węglowego jako dodatkowego źródła dochodów dla plantatorów. Zaprezentowano również projekty, które są realizowane w celu redukcji emisji gazów cieplarnianych i zachowania różnorodności biologicznej. Wprowadzenie takich innowacji, jak precyzyjne technologie czy robotyka może poprawić efektywność produkcji i sprawić, że będzie ona bardziej zrównoważona.
Zmiana z cocksedge na rupro
Wielka Brytania, Dania i Szwecja były ostatnimi krajami europejskimi, w których przy odbiorze buraków stosowano cocksedge (rodzaj szerokiej rury, która wprowadzana jest w masę buraków znajdujących się na pojeździe, w celu pobrania próbki korzeni do oceny ich jakości). Od 2024 roku system ten został zastąpiony urządzeniem rupro. Prelegenci podzielili się pierwszymi spostrzeżeniami na temat nowego systemu.
Podsumowanie
Przewodniczący TRCC Krzysztof Nykiel wyraził konieczność intensyfikacji inwestycji w badania i rozwój. Zwrócił uwagę na znaczenie odpowiednich ram regulacyjnych, które umożliwią wdrażanie innowacji, takich jak nowe techniki genomowe (NGT). – Innowacje są kluczowe dla przetrwania sektora. Nie możemy pozwolić na stagnację, która prowadzi do spadku plonów i jakości – podkreślił Nykiel, apelując do instytucji UE o bardziej zdecydowane działania wspierające sektor.
Wizyta w fabryce Nordic Sugar
Kolejnego dnia uczestnicy odwiedzili cukrownię Örtofta należącą do Nordic Sugar, gdzie przedstawiono strategię „Go Green” – kompleksowy program ukierunkowany na redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenie efektywności środowiskowej produkcji. Cukrownia Örtofta pracuje z mocą przerobową na poziomie 18 tys. ton buraków na dobę.
Spotkanie Komisji Technicznej i Kontroli Odbioru Surowca było okazją do wymiany doświadczeń, wypracowania wspólnych rozwiązań i podjęcia dalszych kroków w kierunku zrównoważonego rozwoju europejskiego sektora buraków cukrowych.
